Mảng dịch vụ Services của Apple đang cho thấy những dấu hiệu chịu ảnh hưởng rõ rệt từ các thay đổi quy định liên quan đến App Store. Khi nhà phát triển có thêm quyền đưa người dùng sang hệ thống thanh toán bên ngoài, mô hình thu phí từng giúp Apple duy trì biên lợi nhuận cao trong nhiều năm đang bị đe dọa nghiêm trọng.
Theo Financial Times, Apple ghi nhận 30,7 tỷ USD doanh thu dịch vụ trong quý II – mức kỷ lục nhưng vẫn thấp hơn mức dự báo 31,4 tỷ USD mà các nhà phân tích đưa ra. Biên lợi nhuận gộp của mảng này đạt 75,6%, cũng thấp hơn so với kỳ vọng.
Chính những kết quả này đã khiến cổ phiếu Apple giảm khoảng 9% chỉ trong những ngày sau khi báo cáo tài chính được công bố.
Apple lần đầu thừa nhận tác động từ các thay đổi trên App Store
Giám đốc tài chính Apple Kevan Parekh xác nhận những thay đổi gần đây của App Store đã tác động không nhỏ đến kết quả kinh doanh, bên cạnh ảnh hưởng từ biến động tỷ giá.
Trong hồ sơ pháp lý, Apple thậm chí cảnh báo rằng hãng "có thể không nhận được bất kỳ khoản hoa hồng nào" nếu người dùng thực hiện giao dịch qua các hệ thống thanh toán thay thế.
Đây là một trong những tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy các thay đổi chính sách và pháp lý đang bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến mô hình kinh doanh Services của Apple.
Trong suốt nhiều năm, App Store luôn là mảnh ghép quan trọng trong hệ sinh thái dịch vụ của Apple. Công ty có thể thu tới 30% hoa hồng từ các giao dịch mua nội dung số và đăng ký được thực hiện qua hệ thống thanh toán của riêng mình.
Một khi nhà phát triển được phép đưa người dùng sang hệ thống thanh toán khác, Apple có nguy cơ mất đi khoản phí đầy giá trị này.
Chi tiêu trên App Store tại Mỹ giảm 6%
Dữ liệu từ Sensor Tower cho thấy người tiêu dùng Mỹ đã giảm 6% chi tiêu qua App Store trong quý II.
Đây là sự đảo chiều đáng chú ý so với mức tăng trưởng 9% ghi nhận được trong cùng kỳ năm ngoái.
Trên phạm vi toàn cầu, chi tiêu trên App Store vẫn tăng 3%, nhưng tốc độ này đã chậm hơn nhiều so với mức tăng 13% của cùng kỳ năm trước.
Theo Sensor Tower, thị trường Mỹ chịu ảnh hưởng lớn từ phán quyết trong vụ kiện giữa Apple và Epic Games, cùng với sức mua suy yếu và những bất ổn kinh tế chung.
Appfigures cũng công bố số liệu đáng chú ý khi ước tính doanh thu hoa hồng của Apple tại Mỹ đã giảm 18% trong năm nay.
Doanh thu App Store cũng sụt giảm tại Brazil và Nhật Bản – hai thị trường vừa áp dụng các quy định mới liên quan đến hoạt động của cửa hàng ứng dụng.
Phán quyết Epic Games thay đổi mô hình thanh toán trên App Store
Một trong những nguyên nhân quan trọng đến từ cuộc chiến pháp lý kéo dài nhiều năm giữa Apple và Epic Games.
Phán quyết của tòa án Mỹ trong vụ kiện này đã yêu cầu Apple cho phép nhà phát triển liên kết người dùng tới các tùy chọn thanh toán bên ngoài App Store.
Đáng chú ý, Apple không được phép thu hoa hồng đối với các giao dịch diễn ra bên ngoài hệ thống thanh toán của mình.
Điều này thay đổi đáng kể cách các ứng dụng tạo doanh thu trên iPhone. Thay vì phải chia một phần lợi nhuận cho Apple, nhà phát triển có thể hướng người dùng sang nền tảng thanh toán trực tiếp của họ.
Với Apple, đây là vấn đề lớn vì App Store không chỉ đóng vai trò phân phối ứng dụng mà còn là một trong những nguồn tạo ra dòng tiền có biên lợi nhuận rất cao.
Không riêng Mỹ, Apple đang chịu sức ép từ nhiều thị trường khác
Xu hướng mở hệ sinh thái App Store không chỉ xuất hiện tại Mỹ.
Liên minh châu Âu, Hàn Quốc và Brazil đều đã ban hành các quy định buộc Apple mở một số thành phần trong hệ sinh thái di động cho cửa hàng ứng dụng hoặc hệ thống thanh toán thay thế.
Anh và Australia cũng đang xem xét áp dụng các quy định tương tự.
Tại châu Âu, Apple từng bị EU phạt 500 triệu euro vì cáo buộc vi phạm Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA). Apple hiện vẫn đang kháng cáo quyết định này.
Trong khi đó tại Mỹ, Tòa án Tối cao đã đồng ý xem xét lại một số vấn đề trong vụ kiện Epic Games, khiến tương lai chính sách thanh toán trên App Store tiếp tục là vấn đề pháp lý quan trọng với Apple.
Services thành bài toán trọng tâm với nhà đầu tư Apple
Áp lực lên App Store đáng chú ý vì Services đã trở thành một trong những động lực tăng trưởng lợi nhuận quan trọng nhất của Apple.
Khác với mảng bán iPhone và phần cứng vốn chịu ảnh hưởng lớn từ chi phí sản xuất, logistics và chu kỳ nâng cấp, dịch vụ kỹ thuật số mang lại cho Apple biên lợi nhuận cực cao.
Vì vậy, bất kỳ thay đổi nào làm giảm doanh thu hoa hồng từ App Store đều có thể tác động mạnh đến cách thị trường định giá Apple.
Nhà phân tích David Vogt của UBS gọi tốc độ tăng trưởng chậm lại của App Store là một "mối lo ngại", còn Wamsi Mohan của Bank of America nhận định doanh thu Services yếu hơn một chút so với kỳ vọng.
Nicholas Rodelli, Giám đốc nghiên cứu pháp lý tại Washington Analysis, nhận định việc những tác động này bắt đầu xuất hiện rõ trong số liệu là điểm đáng chú ý, vì trước đây rất khó xác định chính xác ảnh hưởng của các thay đổi pháp lý.
Theo ông, định giá cao của Apple phụ thuộc đáng kể vào triển vọng mảng Services, trong đó App Store được xem là một trong những tài sản quan trọng nhất.
Apple đang đứng trước một sự thay đổi lớn về mô hình doanh thu
Apple vẫn bảo vệ mô hình App Store với lập luận rằng việc kiểm soát phân phối ứng dụng và thanh toán giúp hãng bảo vệ người dùng, duy trì an toàn và kiểm soát chất lượng hệ sinh thái.
Tuy nhiên, áp lực từ các cơ quan quản lý trên toàn cầu đang buộc Apple phải mở rộng quyền lựa chọn cho người dùng và nhà phát triển.
Điều đáng nói là tác động của những thay đổi này giờ không còn nằm trên giấy tờ pháp lý. Chi tiêu App Store tại Mỹ đã giảm, doanh thu hoa hồng được ước tính đi xuống và tốc độ tăng trưởng Services bắt đầu thấp hơn kỳ vọng.
