Trong thời kỳ hoàng kim những năm 2000, dòng điện thoại BlackBerry từng thu hút lượng người dùng đông đảo trên toàn thế giới. Không ít người đã trở thành "fan cuồng", thậm chí giới truyền thông quốc tế từng nhắc đến "hội chứng nghiện BlackBerry". Một số người nổi tiếng như nhà sản xuất âm nhạc kiêm ca sĩ Pharrell Williams, cặp đôi diễn viên quyền lực Brad Pitt và Angelina Jolie, hay cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng từng sử dụng BlackBerry.
Thế nhưng, mẫu điện thoại từng làm nên tên tuổi với bàn phím QWERTY đặc trưng nhanh chóng trở nên lỗi thời trước sự trỗi dậy của iPhone và các dòng smartphone cảm ứng cùng kho ứng dụng phong phú. Đến năm 2016, BlackBerry chính thức ngừng kinh doanh điện thoại để chuyển hướng sang phần mềm và dịch vụ doanh nghiệp.
Theo Financial Times, sau một thập kỷ tái cơ cấu, nỗ lực chuyển đổi của công ty Canada cuối cùng cũng được đền đáp khi ghi nhận dòng tiền dương trong quý I/2026 – một chỉ số quan trọng phản ánh sự ổn định tài chính. Đây là lần đầu tiên hãng đạt được điều này vào đầu năm tài chính kể từ 2017.
Sự hồi sinh của BlackBerry chủ yếu nhờ hệ điều hành ô tô QNX và phần mềm mã hóa Secusmart – những giải pháp được nhiều chính phủ và ngân hàng lớn trên thế giới tin dùng. Dù không nổi tiếng như dòng điện thoại một thời, mức độ phổ biến của các nền tảng này thực tế chẳng hề thua kém.
"BlackBerry đã hoàn tất giai đoạn chuyển đổi và bước sang thời kỳ tăng trưởng", John Giamatteo, CEO của BlackBerry, khẳng định.
So với thời đỉnh cao khi đạt giá trị 83 tỷ USD và nắm giữ 20% thị phần điện thoại di động toàn cầu, BlackBerry hiện vẫn còn khá khiêm tốn. Thế nhưng, công ty đang phục hồi mạnh mẽ với giá cổ phiếu tăng 150% trong năm qua và vốn hóa thị trường đạt 5,2 tỷ USD.
Hành trình "lột xác" của BlackBerry bắt đầu từ thương vụ thâu tóm QNX với giá 200 triệu USD vào năm 2010, tiếp đến là mua lại Secusmart bốn năm sau đó. Công nghệ QNX hiện diện trong robot, thiết bị y tế, lĩnh vực quốc phòng và hàng không vũ trụ, đồng thời đóng góp tới một nửa doanh thu của công ty.
Thương vụ mua lại Secusmart – nhà cung cấp giải pháp mã hóa – năm 2014 được đánh giá là quyết định sáng suốt, nhất là trong bối cảnh bất ổn toàn cầu khiến nhiều quốc gia tăng ngân sách quốc phòng. Hiện BlackBerry cung cấp dịch vụ thoại, tin nhắn và nền tảng mã hóa đạt chuẩn NATO cho 20 chính phủ trên thế giới.
CEO Giamatteo cho biết công nghệ của BlackBerry phổ biến đến mức "nhiều người có thể đang sử dụng sản phẩm của hãng mỗi ngày" mà không hề hay biết. Ông nhấn mạnh: "Hầu như mọi nhà sản xuất ô tô toàn cầu đều dùng BlackBerry. Công nghệ của chúng tôi đang được ứng dụng rộng rãi trong thiết kế ô tô hiện đại tại Trung Quốc, châu Âu và Bắc Mỹ".
Sản phẩm sinh lời nhất của BlackBerry hiện đang "ẩn mình" trong 275 triệu phương tiện lưu thông trên toàn cầu. "Bạn sẽ không bao giờ thấy logo QNX trên mỗi chiếc xe, thứ bạn cảm nhận được là trải nghiệm lái an toàn và thông minh hơn", John Wall – Chủ tịch mảng QNX của BlackBerry – chia sẻ với WSJ hồi tháng 5. Hệ điều hành này hỗ trợ người lái qua các tính năng cảnh báo va chạm, cảnh báo điểm mù, kiểm soát hành trình thích ứng, phát hiện người đi bộ và tự động đưa xe về đúng làn đường khi gặp sự cố.
Giamatteo nhận định thị trường đang mở rộng nhờ xu hướng ô tô kết nối và tự động hóa, trong đó xe tự lái là lĩnh vực ứng dụng QNX tăng trưởng nhanh nhất hiện nay. Bên cạnh đó, BlackBerry còn mở rộng hợp tác với Nvidia về trí tuệ nhân tạo vật lý, cung cấp phần mềm QNX cho robot hình người, lĩnh vực phẫu thuật, hệ thống tự động, thiết bị công nghiệp và chụp ảnh y tế.
Bên cạnh mảng phần mềm, trọng tâm thứ hai của BlackBerry là dịch vụ liên lạc an toàn và quản lý thiết bị. Ông tiết lộ: "Chúng tôi cung cấp các giải pháp mã hóa tuyệt mật, mã hóa đầu cuối cho giọng nói, dữ liệu và video." Một trong những sản phẩm chủ lực là hệ thống quản lý thiết bị doanh nghiệp, giúp quản lý và bảo vệ smartphone, laptop, tablet chạy nhiều hệ điều hành khác nhau.
Theo Giamatteo, căng thẳng địa chính trị leo thang đang khiến nhu cầu sử dụng các kênh liên lạc mã hóa an toàn của chính phủ và quan chức cấp cao ngày càng gia tăng. Khách hàng của BlackBerry gồm chính phủ Đức, Bộ Quốc phòng và một số ngân hàng lớn tại Anh.
Trao đổi với Euronews tại Hội nghị Thượng đỉnh Chính phủ Thế giới 2026 diễn ra hồi tháng 2 ở Dubai, Giamatteo khẳng định BlackBerry vẫn kiên định với những giá trị đã tạo nên mẫu điện thoại biểu tượng một thời.
"Những sản phẩm và dịch vụ chúng tôi cung cấp hôm nay không còn nằm gọn trong lòng bàn tay, nhưng các giá trị cốt lõi về bảo mật, độ tin cậy và đổi mới vẫn tiếp tục dẫn dắt mọi thứ chúng tôi mang tới thị trường", ông khẳng định.
BlackBerry Q5 "khoe dáng" bên cạnh đàn anh Q10 (bên trái). Ảnh: Tuấn Anh
Kevin Michaluk – doanh nhân Canada từng phát động chiến dịch hồi sinh điện thoại cũ và bán phiên bản BlackBerry phím bấm do chính ông thiết kế – nhận xét rằng thương hiệu này giờ đây có tầm quan trọng chiến lược lớn hơn nhiều so với thời kỳ chỉ tập trung vào điện thoại.
"Có thể nói BlackBerry giờ ít xuất hiện trước công chúng hơn, nhưng lại bám rễ sâu hơn vào nền kinh tế hiện đại", ông nói.
Michaluk cũng nhìn nhận câu chuyện trỗi dậy của BlackBerry là điều hiếm thấy trong giới công nghệ. "Trong nhiều năm, thị trường định giá BlackBerry dựa trên những gì hãng từng đạt được. Nhưng gần đây, nhà đầu tư có vẻ sẵn sàng định giá công ty theo những gì họ thực sự đang làm", Michaluk chia sẻ.
Scott Morrison – nhà sáng lập kiêm giám đốc đầu tư tại Wealhouse Capital – cho rằng chính những quyết định chiến lược của BlackBerry từ nhiều năm trước đã giúp công ty thoát khỏi bờ vực phá sản và sụp đổ.
"Tôi không xem sự trở lại của họ là may mắn. 'May mắn' ấy do chính họ tạo ra", ông kết luận.
